همشهریآنلاین - پروانه بندپی: هنوز خیلی از افراد برای کنترل بیماریهایی مثل دیابت، فشار خون و حتی بیماریهای جدیتری مثل سرطان به عطاریها یا اصطلاحا «دکترهای علفی» مراجعه میکنند و روند درمان خود را دشوارتر و گاه غیرممکن میکنند.
افرادی که ممکن است در مرحله پیشدیابت باشند و با توصیههای غیرتخصصی عطاریها، قند خونشان به بالای ۵۰۰ میرسد. این مساله نهتنها کیفیت زندگی را به شدت کاهش میدهد، بلکه میتواند به ارگانهای حیاتی بدن از جمله چشمها، قلب و کلیهها آسیب جدی وارد کند.
موارد زیادی هم ثبت شده که استفاده از گیاهان دارویی به جای درمان علمی دیابت، منجر به نارسایی کلیه و درنهایت نیاز فرد به دیالیز شده است. به همین دلیل متخصصان تأکید میکنند حتی ترکیباتی مثل شیرینبیان که از نظر عموم جامعه بیخطر تلقی میشوند، در صورت مصرف نادرست یا بیش از حد میتواند عوارض جدی و آسیبزا داشته باشند.
از نارسایی کلیه تا سمیت کبدی
دکتر غزاله حیدری راد، پزشک و متخصص طب سنتی در این باره به همشهری میگوید: «باید برای مردم توضیح داده شود که داروها یا ترکیباتی که از عطاریها (یا فروشندههای داروهای گیاهی) تهیه و خریده میشوند، دوز مشخص و استانداردی ندارند. اگر مقدار و دوز مصرف کم باشد، ممکن است اثر لازم را نداشته باشد و قند خون کنترل نشود و اگر هم زیاد مصرف شود، میتواند حتی باعث سمیت کبدی و بروز عوارض جدی شود.»
به گفته این متخصص طب سنتی، «اگر فردی تمایل به استفاده از فرآوردههای گیاهی دارد، بهترین و مطمئنترین راه، "استفاده از داروهای گیاهی فرمولهشده" است که به شکل قرص و کپسول در داروخانهها موجودند؛ داروهایی که دوز آنها مشخص است، بیخطری آنها بررسی و ثابت شده و برای کبد و کلیههایشان عارضه قابل توجهی ایجاد نمیکنند.»
به گفته حیدریراد «برای کنترل قند خون، داروهای گیاهی فرمولهشده متعددی وجود دارد. این داروها زیر نظر داروسازان ساخته میشود و دوز موثر و ایمن (safe) آنها کاملا مشخص شده است.»
از طرف دیگر، زمان و نحوه مصرف این داروها هم به طور دقیق تعیین شده است. متخصص طب سنتی با بیان این مطلب عنوان میکند: «مثلا در دستور این داروها درج شده که روزی دو بار مصرف شوند، یا قبل از غذا مصرف شوند یا بعد از غذا. تداخلات دارویی هم کاملا بررسی شده که موضوع بسیار مهمی است. چون خیلی از افراد که به دیابت، فشار خون یا بیماریهای قلبی و عروقی مبتلا هستند، همزمان داروهای مختلفی مصرف میکنند و ترکیبات داروی گیاهی میتواند با این داروها تداخل داشته باشد و کار دست بیمار دهد و عوارض و مشکلات جدی ایجاد کند.»
خطرات مصرف خودسرانه شیرینبیان
به گفته حیدریراد فرد یا نباید خودسرانه از داروهای گیاهی استفاده کند، یا اگر قصد استفاده دارد، باید حتما به شکل فرمولهشده و استاندارد باشد تا دوز مصرف، تداخلات و ایمنی (Safety) آن مشخص باشد.
او در توضیح بیشتر عنوان میکند: «حتی گیاه داروییِ ظاهرا بیخطری مثل شیرینبیان میتواند تداخلات مهم دارویی ایجاد کند و در برخی افراد باعث افزایش فشار خون شود. مصرف طولانیمدت شیرینبیان هم میتواند با داروهای هورمونی تداخل ایجاد کند. بنابراین فردی که شیرینبیان مصرف میکند، باید بداند که مشکلات هورمونی دارد یا نه.»
حیدری راد تاکید میکند: «درمجموع، مسئله این است که بسیاری از بیماران چند بیماری همزمان دارند و داروهای مختلفی مصرف میکنند. در این شرایط بهخصوص در بیماران قلبی و عروقی، احتمال تداخل داروهای گیاهی با داروهای شیمیایی بسیار بالا است. این تداخلها میتواند هم اثر داروهای اصلی را کاهش دهد و هم باعث بروز عوارض جدی شود. بنابراین نباید خودسرانه به سمت داروهای گیاهی بروند و مصرف این فرآوردهها زیر نظر یک متخصص توصیه میشود.»
بیشتر بخوانید؛
-
۵ گیاه که فکرش را هم نمیکنید چقدر میتوانند خطرناک باشند
-
درمان قطعی سرطان با گیاهان دارویی!
-
چرا دیابت خطر سکته قلبی را چند برابر میکند؟
آسیب تداخل دارویی
این متخصص طب سنتی درباره آسیب تداخل گیاهان دارویی با داروهای شیمیایی توضیح میدهد: «موضوع این است که بسیاری از بیماران – به خصوص سالمندان - همزمان چند بیماری دارند و داروهای مختلفی مصرف میکنند. احتمال تداخل دارو با فرآوردههای گیاهی به خصوص در بیماران قلبی و عروقی که داروهای رقیقکننده خون مثل آسپرین یا داروهای تخصصی مثل پلاویکس (Plavix) مصرف میکنند، بسیار بالاست.»
به گفته حیدریراد این تداخل میتواند اثر داروها را تغییر دهد و موجب بروز عوارض جدی مثل عوارض قلبی، کبدی و کلیوی شود. بدترین حالت هم این است که در چنین شرایطی پزشک معالج در تشخیص علت دقیقِ مشکلِ پیشآمده برای بیمار دچار سردرگمی میشود. چون متوجه نمیشود که دارویی که مثلا برای قلب بیمار تجویز کرده بود، به درستی اثر نکرده؟ یا دوز آن کافی نبوده؟ یا بیمار همزمان از یک فرآورده گیاهی استفاده کرده که باعث کاهش اثر یا تداخل دارویی شده است؟! این مورد خیلی مهم است.
نظر شما